ده‌سپێك پێوه‌ندی ئارشیڤ گه‌ڕان   به‌خێربێن بۆ خه‌بات مێدیا، ماڵپه‌ڕی سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران.
!Welcome to KHABATmedia
    :: به‌ڵگه‌نامه‌کان     :: دیدار و چاوپێكه‌وتن     :: کاروتێکۆشان     :: هه‌واڵ و بابه‌ت بنێره‌     :: بمانناسێنه‌     :: لینکه‌کان
   کات

   وتاره‌کان

   ڕادیۆ ده‌نگی خه‌بات

   سایتی سازمانی خه‌بات

   ڕێکخراوی لاوان

   سازمانی خەبات/فەیسبوک

   خوێنه‌ران
ئێستا 25 میوان سه‌یری ماڵپه‌ڕه‌که‌مان ده‌که‌ن. 0


   به‌ڵگه‌نامه‌کان

راگەێندراوی سازمانی خەبات بە بۆنەی 28ی گەلاوێژ یادی فەتوای جیهادی خومەینی

پەیامی پیرۆزبایی بەرێز سكرتێری گشتی سازمان بۆ رێكخەری گشتی بزوتنەوەی گۆران

ڕاگه‌یندراوی ده‌فته‌ری سیاسی سازمانی خەباتی كوردستان بەبۆنەی‌ حەوته‌مین ساڵیادی کۆچی دوایی مامۆستا سه‌یید جه‌لال حسینی

پەیامی پیرۆزبایی بەرێز سكرتێری گشتی سازمانی خەبات بەبۆنەی جەژنی پیرۆزی رەمەزان

پەیامی سازمانی خەبات بە بۆنەی شەهید بوونی سێ‌ پێشمەرگەی كۆمەڵە

بەرێز بابەشێخی حسێنی سكرتێری گشتی سازمانی خەبات داوایەك پێشكەش بە نەتەوەیەكگرتووەكان دەكا

سی و دووهەمین سالیادی دەنگی خەباتی كوردستان پیرۆز بێ

پەیامی هاوخەمی بەرێز سكرتێری گشتی سازمان بۆ حیزبی شیوعی كوردستان و خانەوادەی عەزیز محەمەد

پەیامی هاوخەمی كاك بابەشێخ حسێنی بەبۆنەی كۆچی دوایی پورە فاتم قادری یەوە

راگەیندراوی ناوەندی ئاسایش و دژە ترۆری سازمانی خەبات لە پێوەند بە پیلانی نوێ‌ رژیم

زیاتر

   ئاماره‌کان
هه‌موو لاپه‌ڕه‌کانی ئه‌م ماڵپه‌ڕه‌
9283789
جار بینراوه‌ . Juni 2007

   ڕاپرسی
پێویستە سازمان كام پەسەند كراوی كۆنگرەی شەشەم زووتر جێبەجێ بكات؟

بە ئورگانیك كردنی كاروچالاكیەكان لە ناوخۆی وەڵات
هەوڵ بۆ زیادكردنی چالاكی پێشمەرگانە لە نێوخۆی كورد
پەرەپێدانی دۆستایەتی نێوان لایەنە كوردستانیەكان



ئاکامه‌کان
ڕاپرسی‌یه‌کان

ژماره‌ی ده‌نگه‌کان 18

یەكی مەی و ئاوردانەوەیەكی خێرا لە دۆخی كرێكارانی ئێران و كوردستان

مێژووی ناردن : Sunday, May 07 @ 22:17:52 UTC

عەلی بارامی  

رۆژی نێونەتەوەیی كرێكاران (International Workers Day) بیرهێنەرەوەی خەباتی كرێكارانی ئامریكایی لە ئیالەتی  شیكاگۆ لە ساڵی 1886ه، كە لە یەك كاتدا زیاتر لە 400 هەزار كرێكار بە مەبەستی كەم كردنەوەی ماوەی كاركردن لە 14 بۆ 8 سەعات مانیان گرت، لەرۆژی سێهەمی مانگرتنەكەدا پۆلیس دەستڕێژی لە كرێكاران كرد و پێنج كەس كوژران و ژمارەیەكیش بریندار بوون بەهۆی بەردەوام بوونی مانگرتنەكان و كوژرانی ژمارەیەك پۆلیس لە ئەنجامی تەقینەوەی بۆمبێكەوە، رێبەرانی مانگرتنەكان دەستبەسەر و لە دوای دادگایی لەسێدارە دران. 



ئەنجامی ئەم خەباتەی كرێكاران بووە هۆی هاتنەدیی ویستەكەیان و سەعات كارەكانیان بۆ 8 سەعات كەم كرایەوە. سێ ساڵ دوای ئەم رووداوەو لە 1889 كونگرەی نێونەتەوەیی سوسیالیست لە پاریس، یەكی مەی وەك رۆژی نێونەتەوەیی هاوپێوەندی كرێكاران راگەیاند و بریاری دا هەموو ساڵێكیش بەم بۆنەوە چالاكی بەرێوەبچێ. 

بۆ یەكەمجار جەژنی رۆژی كرێكاران لە ئێران ساڵی 1299 ك خ، بەرێوەچووە. لە كاتی دەسەڵاتداری رەزا شادا رێورەسمەكانی یەكی مەی زۆربەی بە نهێنی بەرێوەدەچوو. ساڵی 1331 بە فەرمانی دوكتور موسەدیق یەكی مەی رۆژی كرێكاران كرایە پشووی فەرمی.  

یەكەم نارەزایەتی گەورەی كرێكاران 23ی پووشپەڕی 1325 لەلایەن كرێكارانی نەوتی باشوورەوە بەرێوەچووەو داوای لابردنی پارێزگاریان كردوە كە بە هۆی هێرش و دەستڕێژی هێزە ئەمنیەكان 46 كەس كوژران و 170ی دیكە بریندار بوون. هەروەها ناڕەزایەتی كرێكاران كورەخانەكان لە 23ی جۆزەردانی 1338، دووهەم نارەزایەتی گەورەی كرێكارانی ئێرانە كە داوای زیادكردنی حەقدەستەكانیان كردووە، كە بووە هۆی كوژرانی زیاتر لە 50 كرێكاری ژن و پیاو و منداڵ. هەر لەو بارەوە دەبێ ئیشارە بە مانگرتنی كرێكاران و كارفەرماكانی پیشەسازی نەوت لە ساڵی 1357 دا بكەین كە هەناردەكردنی نەوتی راگرت و زەربەیەكی گەورەیان لە رژێمی شا دا. 

لە دوای هاتنەسەركاری رژێمی خومەینی، دۆخی كرێكارانی هەژاری ئێران نەك چاكتر نەبوو، بەڵكوو ساڵ لە دوای ساڵ دۆخی كرێكار و بەگشتی خەڵكی ئێران، بەتایبەت لەم ساڵانەی دوایی دا خراپتر بووەو ئامار و ژمارەكان راستی ئەو قسەیە دەسەلمێنن. 

جوێ لەوەی رژێم نەیتوانیوە هەلی كار بۆ كرێكارانی وەڵات برەخسێنێ، بەڵكوو تا دێ ژمارەی ئەو كارخانەو كارگایانەی دادەخرێن، زیاتر دەبێ. لەو بارەوە هەواڵدەریەكانی رژێم بەم جۆرە دەنووسن: هەواڵدەری فەردا نیوز رۆژی 4ی بانەمەڕی ساڵی 1395 لە زمان عەبباس پاپی زادە ئەندامی مەجلیسی رژێمەوە نووسی، 60 لەسەدی كارگەو كارخانەكان یان داخراون یان نیوەو نیوەچڵ كاردەكەن. هەروەها ماڵپەری مەشرق 30ی جۆزەردانی 1395 لە راپۆرتێكدا رایگەیاند كە 100 كارخانە داخراون و 500 كارخانەی دیكە بە نیوەچڵی كاردەكەن. هەر لەو بارەوە هەواڵدەری حكومەتی مێهر دەنووسێ: 100 كارخانەی كەل و پەلی ناوماڵ داخراون و زیاتر لە 500 كارخانەی دیكە بەشێوەی نیوەوناچڵ كار دەكەن و ئەگەری داخرانی ئەوانیش بەهێزە. هەروەها نووسێ: راستیەكەی ئەوەیە كە پیشەسازی ئێران پشتی شكاوە و هەندێ لە كارگەكان چالاكیەكی كەم و لاوازیان هەیە. 

ئەمە جوێ لەوەی كە زیاتر لە 3000 هەزار كارخانە و كارگەی پیشەسازی لە دەسەڵاتی ئەحمەدی نژاد دا داخراون. 

داخرانی كارخانەو كارگەكانی ناوخۆ لە كاتێكدایە كە رۆژ لە دوای رۆژ جیلی نوێ بەتایبەت دەرچووانی زانستگاكان خوازیاری كارن و بێكار ماونەوە، هاوكات بە داخرانی ئەو كارخانانە و دەركردنی كرێكارەكانیان ئامار و ژمارەی كرێكارانی بێكار پەرە دەستێنێ. ناوەندی ئاماری رژێم ساڵی 1395، ئامارێكی سەبارەت بە پەرەسەندنی رێژەی بێكاری راگەیاند و بڵاوی كردەوە كە رێژەی بێكاری لە ئێران 12/4لەسەدە. ئەوە لە كاتێكدایە ئامارە نارەسمیەكان سێ بەرابەری ئەو ئامارانەی رژێم رادەگەیەنن و دەڵێن ناوەندی ئاماری رژێم بۆ كەم كردنەوەی ئاماری بێكاری، ئەوانەشی لە حەوتوویەكدا تەنیا چەند سەعاتێك كاریان هەیە یان ئەوانەی لە چواررێكان خەریكی گوڵ فرۆشی و دەستفرۆشین بە كەسانی خاوەن كار ئەژمار دەكا. 

ئەگەر چی ساڵی رابردوو محەمەد باقری نەوبەخت وتەبێژی دەوڵەت، هێڵی هەژاری لە شاری تاران بە دوو ملوێن و 800هەزار تمەن راگەیەند بوو، بەڵام ئەنجومەنی بەرزی كار بۆ ساڵی 1395 حەقدەستی كرێكاری بە 812 هەزار تمەن دیاری كردوە! بەو جۆرە كرێكارانی خاوەن كار لە ئێران چەند پلە لە ژێری هێڵی هەژاریەوەن. هاوكات بەپێی وتەی كاربەدەستانی رژێم، 7 ملوێن كرێكار بە كەمتر لە حەقدەستی خۆیان كار دەكەن، ئەوە لە كاتێكدایە بەشی زۆری كرێكاران یەكێكی دیكە لە كێشە گەورەكانیان نەدانی حەقدەستەكانیانە لەلایەن خاوەن كارەكانەوە. لە چەند ساڵی رابردوودا شاهیدی زۆرترین ناڕەزایەتی كرێكارانی هەژار و وەزاڵەهاتووی ئێران بووین. كرێكارانی بەشە جیاجیاكان تەنیا لە مانگی رەشەمەی 1395دا 49 جار  ناڕەزایەتیان لە دۆخی ناڵەباری خۆیان و سیاسەتەكانی رژێم لەو بارەوە دەربڕێوە. 

جوێ لەو بابەتانەی لە پێشدا باس كران، بەهۆی كەمتەرخەمی و گوێ نەدانی ناوەندەكانی تایبەت بە ئاسایشی گیانی لە پرۆژەكاندا و بەتایبەت بەشی بیناسازی، كرێكاران رۆژانە قوربانیەكی زۆر دەدەن، بەپێی ئامارەكانی دەسەڵات رۆژانە زیاتر لە 4 كەس دەبنە قوربانی رووداوی كار. رۆژی دووشەممە 6ی بەفرانباری 1395 هەواڵدەری حكومەتی ئیسنا لە زمان محەمەدی ئەسابەتی بەرێوەبەری پشكنینی وەزارەتی تەعاون، كار و ئاسایشی كۆمەڵایەتی نوسی: لە وەڵاتی ئێران رۆژانە بەلانی كەمەوە 4 كەس بە هۆی رووداوی كارەوە گیان لە دەست دەدەن. ناوبراو دیان بەو راستیەدا دەنێ كە یەكێك لە هۆ سەرەكیەكانی روودانی ئەو رووداوانە دەگەرێتەوە بۆ نەوبوونی چاودێری. 

هەروەها ئەحمەدی شەوكەت سەرۆكی كانوونی كرێكارانی بیناسازی دەڵێ ئێران پلەی بەرزی لە رووداوی كرێكاری لە جیهاندا هەیە. ناوبراو كە قسەكانی لەلایەن هەواڵدەری حكومەتی مێهرەوە بڵاوكراوەتەوە دەڵێ: ژمارەی كرێكارانی بیناسازی لە ئێران نزیك بە ملوێنێك و 400 هەزار كەسە كە دووهەمین پێكهاتەی گەورەی سینفی وەڵاتە. لە كۆی دوو هەزار كرێكار كە لە كاتی كاردا گیانیان لە دەست داوە 1200 كەسیان كرێكاری بیناسازی بوون یانی زیاتر لە 50 لەسەد. ناوبراو هەر لەو بارەوە دەڵێ هێشتا زیاتر لە 300 هەزار كرێكاری بیناسازی لە مافی بیمە بێ بەشن.  

 كرێكاران و زەحمەتكێشان لە كوردستانی ئێران بەهۆی روانگەی سیاسی و ئەمنیەتی رژێم و  جیاوازی دانان لە نێوان ناوچەكانی دیكەی ئێران و كوردستان، لە چاو شوێنەكانی دیكە لە دۆخێكی خراپتردان. لە كوردستانی ئێراندا كارخانەو كارگەیەكی ئەوتۆ بوونی نیە كە كارێكاران لە خۆ بگرێ و بەگشتی كەرتی پیشەسازی و بیناسازی لە كوردستانی ئێران بە ئانقەست پشت گوێ خراوە، بۆیە كرێكارانی كورد مەجبور بۆ كاركردن دەچنە پایتەخت و ناوچەكانی دیكە بۆ كاری بیناسازی و كورەخانە و باخداری و... بەپێی ئامارەكانی خودی رژێم هەر چوار پارێزگا كوردنشینەكە لە باری بێكاری و هەژاریەوە ساڵانە لە بەرزترین پلەدا ناویان دێ. بەپێی ئامارەكانی رژێم پارێزگای سنە دووهەم پارێزگای ئێرانە لە باری بێكاریەوە،  پارێزگای كرماشان و ئیلام بەهۆی بوونی رێژەیەكی بەرزی بێكار كە زیاترە لە 40 لەسەد لە پلەی یەكەمدا جێگەیان گرتووە، هەروەها پارێزگای ورمێ دابەش دەبێ بە دووبەش، بەشە تورك نشینەكەی لەچاو ناوچە كوردنشینەكەی لەباری بێكاری و هەژاریەوە لە دۆخێكی باشتردان، ئەگەر چیی ناوەندی ئاماری رژێم رێژەی بێكاری لەو پارێزگایە بە 9.9 لەسەد راگەیاندوە، بەڵام گوومانی تێدا نیە ئەو ئامارانەی رژێم لەگەڵ راستی رەوشەكەدا جیاوازیان زۆرەو بەراورد ناكرێن. 

لە چەند ساڵی رابردوودا لە كوردستانی ئێران و بەتایبەت شارەكانی سەرسنوور لە پێناو دابین كردنی بژیوی ژیان پەنایان بۆ كاری قورس و تاقەت پروكێنی كۆڵبەری بردووە، وێڕای قورسی و گرانی ئەم كارە، كۆڵبەران لەلایەن هێزە سەركوتگرەكانی رژێمەوە راوەدوو دەنرێن و دەسترێژیان لێ دەكرێ و هەر بەو هۆیانەوە  دەبنە قوربانی. بەپێی ئامارەكان لە ساڵی 1395دا 76كۆڵبەر كوژراو و 64 كەسیش بریندار بون  ئەوەش بەهۆی تەقەی هێزەكانی رژێم و تەقینەوەی مین یان بەربوونەوەو كەوتنە خوارەوە لە شاخ و داخەكانەوە بووە. 

هەروەها ئامارەكان باس لەوە دەكەن كە بەهۆی رووداوی كارەوە ساڵی رابردوو 73 كرێكاری بیناسازی بوونە قوربانی و گیانیان لە دەست داوە. 

لەو ساڵەدا زیاتر لە 3170 كرێكار لە سەر كار دەركراون و چوونە ریزی بێكارانەوەو زیاتر لە 82 حاڵەتی مانگرتن و ناڕەزایەتی كرێكاری لە كوردستان دا بەرێوەچووە. 

ماڵپەری هەنگاوی تایبەت بە مافەكانی مرۆڤ لە كوردستان، لە راپۆرتێكدا ئاماژەی بەوە داوە كە لە یەك ساڵدا 22 چالاكی كرێكاری كورد لەلایەن ناوەندە سەركوتگرەكانی رژێمی ئێرانەوە دەستبەسەر و 33 كەسی دیكە بەمەبەستی لێكۆلێنەوە بانگهێشت كراون، هەروەها حوكمی 66 مانگ زیندان بەسەر 7 چالاكی كرێكاری دیكەدا سەپێندراوە. 

ئەوە لە كاتێكدایە رژێمی ئێران هەموو ساڵێك پێش هاتنی 1ی مەی زۆربەی چالاكانی كرێكاری ئاگادار دەكاتەوەو چالاكیە كرێكاریەكانیان لێ قەدەغەو سنووردار دەكات. 

بێگوومان رژێمی دەسەڵاتداری پەت و سێدارەی ئاخوندان، لە ماوەی زیاتر لە 38 ساڵ دەسەڵاتی خۆیدا كارنامەیەكی رەشی تۆمار كردوەو ئەو رژێمە یەكێك لە سیاسەتە چەپەڵەكانی هێشتنەوەی كۆمەڵگەی ئێرانە بە هەژاری و برسیەتی و سەرمایەكانی ئەو وەلاتەی وێڕای دزی و گەندەڵی بەرچاوی دەسەڵاتداران، خەرجی كاری تێكدەرانە و پشتیوانی لە تاقم و دەستە تیرۆریستیەكانی ناوچەكە و جیهان كردوە، هاوكات گرینگیەكی زۆری بە پرسی خۆ تەیار كردن بە چەك و چۆڵی ئەتۆمی و مووشەكی بالستیك داوە، لە حاڵێكدا ئەم سیاسەتانەی رژێم هیچ خزمەتێكیان بە خەڵكی ئێران نەكردوە، بەڵكوو رۆژ لە دوای رۆژ تووشی نەهامەتی و چەرمەسەری زیاتر بوون و هەژاری و برسیەتی بڕستی لێ بریون.  

بۆیە تەنیا رێگەی دەرباز بوون لەم دۆخە، یەكیەتی و هەماهەنگی نێوان تێكڕای چین و توێژەكانی كۆمەڵگەی ئێران و كوردستان و بەتایبەت چینی كرێكارانە بۆ هەنگاونان بەرەو خەباتێكی یەكانگیری جەماوەری لە پێناو روخانی رژێمی دیكتاتۆر و دژە خەڵكی ئاخوندان و دامەزرانی دەسەڵاتێكی خەڵكی و دیموكراتیك كە تێكڕای چین و تووێژەكانی كۆمەڵگا لە دەسەڵاتی سیاسی و ئابووری وەلاتدا پشكی خۆیان هەبێ و لە سایەی دادپەروەری كۆمەلایەتی دا ژیانێكی خۆش و ئارام بەرنەسەر.

ده‌سپێك   |

 
   لینکه‌ پیوه‌ندی داره‌کان
· بابه‌تی زیاتر له‌ باره‌ی بیروبۆچوون
· بابه‌ته‌کانی دیکه‌ له‌ لایه‌ن bahrami


بابه‌تی به‌ڕه‌واج له‌ بواری بیروبۆچوون:
کورته ێک له ڕوانگه ی سازمانی خه بات له سه ر ڕێبازی نه ته وه یی و وه ڵام دانه وه ێک بۆ هه ندی که س و لایه نی نه یاری ناسیونالیسمی کوردی!!!!.


   پله‌ دانان بۆ بابه‌ت
نێوه‌نجی : 0
ژماره‌ی ده‌نگه‌کان: 0

ئه‌م بابه‌ته‌ هه‌ڵسه‌نگێنه‌ :

زۆر زۆر باش
زۆرباش
باش
خراپ نی‌یه‌
خراپ


   هه‌ڵبژاردنه‌کان
 ئه‌م لاپه‌ڕه‌یه‌ چاپ بکه‌ ئه‌م لاپه‌ڕه‌یه‌ چاپ بکه‌
 ئه‌م بابه‌ته‌ بنیره‌ بۆ هاوڕێ‌یه‌ک ئه‌م بابه‌ته‌ بنیره‌ بۆ هاوڕێ‌یه‌ک


    ده‌سپێک   |    پێوه‌ندی   |   ئارشیڤ   |   به‌ڵگه‌نامه‌کان   |    کاروتێکۆشان   |    بمانناسێنه‌   |    لینکه‌کان