ده‌سپێك پێوه‌ندی ئارشیڤ گه‌ڕان   به‌خێربێن بۆ خه‌بات مێدیا، ماڵپه‌ڕی سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران.
!Welcome to KHABATmedia
    :: به‌ڵگه‌نامه‌کان     :: دیدار و چاوپێكه‌وتن     :: کاروتێکۆشان     :: هه‌واڵ و بابه‌ت بنێره‌     :: بمانناسێنه‌     :: لینکه‌کان
   کات

   وتاره‌کان

   ڕادیۆ ده‌نگی خه‌بات

   سایتی سازمانی خه‌بات

   ڕێکخراوی لاوان

   سازمانی خەبات/فەیسبوک

   خوێنه‌ران
ئێستا 18 میوان سه‌یری ماڵپه‌ڕه‌که‌مان ده‌که‌ن. 0


   به‌ڵگه‌نامه‌کان

سازمانی خه‌بات هێرشی پاسداران و حەشدی شەعبی بۆ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان مەحكوم ده‌كات

پەیامی هاوخەمی دەبیرخانەی ناوەندی بۆ خانەوادەی مامۆستا كەریم زەند

پەیامی هاوخەمی بەرێز سكرتێری گشتی سازمانی خەبات بۆ مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان

راگەێندراوی سازمانی خەبات لەسەر هەڕەشەكانی رژیمی ئێران بۆ سەر هەرێمی كوردستان

پەیامی سازمانی خەبات ی كوردستان بە بۆنەی دەسپێكی ساڵی خوێندنی 1396- 1397

بانگەوازی خۆپیشاندان بو پشتیوانی و هاودەنگی لە خواستی رەوا و داواکارییەکانی خەڵکی شاری بانە و شارەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان

پەیامی بەرێز سكرتێری گشتی سازمانی خەبات بەبۆنەی نارەزایەتیەكانی ئەمرۆی شاری سنە

پەیامی كاك بابەشێخی حوسێنی بۆ خەڵكی كوردستان

پەیامی پیرۆزبایی كاك بابەشێخی حوسێنی بەبۆنەی جەژنی پیرۆزی قوربانەوە

راگەێندراوی سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران بە بۆنەی رووداوەکەی گوندە ژۆر له‌ ناوچه‌ی باله‌كایه‌تی

زیاتر

   ئاماره‌کان
هه‌موو لاپه‌ڕه‌کانی ئه‌م ماڵپه‌ڕه‌
9490607
جار بینراوه‌ . Juni 2007

   ڕاپرسی
پێویستە سازمان كام پەسەند كراوی كۆنگرەی شەشەم زووتر جێبەجێ بكات؟

بە ئورگانیك كردنی كاروچالاكیەكان لە ناوخۆی وەڵات
هەوڵ بۆ زیادكردنی چالاكی پێشمەرگانە لە نێوخۆی كورد
پەرەپێدانی دۆستایەتی نێوان لایەنە كوردستانیەكان



ئاکامه‌کان
ڕاپرسی‌یه‌کان

ژماره‌ی ده‌نگه‌کان 29

رازى ژیانی تەندروست چیە؟

مێژووی ناردن : Friday, January 29 @ 15:21:58 UTC

و: زینب حسینی
دكتر ڕابێرت والدینگر مامۆستای ڕەوانكاوی و دەرون ناسی زانكۆی پزیشكی دانشگای هاروارد و بەڕێوەبەری یەكێك لە درێژترین لێكۆڵینەوەی جێ‌ بەجێ‌ كراو لە سەر بابەت گەشەی گەورە ساڵان ئەم لێكۆلینەوەی ئەنجام داوە. ئەم لێكۆڵینوەیە زیاتر لە حەفتا ساڵی كێشاوە كە ژیانی دوو دەستە لە پیاوانی ئەمریكای هەڵسەنگاندوە. دكتر واڵدینگر بەم تازەیە لە یەكێك لە وتارەكانی لە ژێر ناوی (ئەوەی كە ژیان بەردڵ دەخات و  باش دەكات) لەسەر بنچینەی دەرئەنجامی لێكۆلینەوەی زانكۆی هاروارد ڕێك خستوە. 
چ شتێك دەبێتە هۆكاری ئەوەی ئێمە لە درێژەی ژیانماندا لەش ساغ و خۆش حاڵ بمێنینەوە؟



 ئەگەر قەرار بێت لە ئێستاوە بۆ ژیانی خۆمان بۆ داهاتودا پلان دانێین، ئەبێ‌ چ شتێك لە بەر چاو بگرین و بۆ گەیشتن بەوانە وزە بەكار بێنین؟
 كاتێك لە گەنجەكان پرسیار دەكرێ‌ كە ئامانجیان لە ژیان چیە، زۆربەیان ئەڵێن دەیانەوێ‌ دەوڵەمەند یان بەناوبانگ بن. بەردەوام بە ئێمە  دەڵێن كە زۆرتر كار بكەین تا زۆر بە دەست بهێنین. هەمیشە وا پەروەردەكراوین بۆ گەیشتن بە ئامانجەكانمان و ژیانێكی باش ئەبێ‌ بە سەختی تێبكۆشین. بەلام كاتێك لە هەندێك كەس دەپرسی لە بارەی ژیانی تایبەتی خۆیان ، زۆربەی ئەوان دەپرسن ئەو روانگە دورو درێژەی كە بۆ خۆیان كێشاوە لە بیریان كردوەو ناتوانن بیهننەوە بەرچاوی خۆیان كەكام بڕیار بۆتە هۆكاری هەر ڕووداوێك كە لە ژیانیاندا ڕوی داوە. بەڵام ئێمە لە زانكۆی هاوارد توانیومانە ژیانی گروپێك لەو كەسانە لە ماوەی هەموو ژیانیان تۆمار بكەین. ئێمە ژیانی 724 پیاو بۆ ماوەی 75 سالمان خستۆتە ژێر چاودێری و هەموو سالێك لە بارەی كارەكەیان و ژیانی خێزانی و تەندروستیان دەپرسین. لێكۆڵینەوەیەك لەم بارەوە زۆر گرنگ و بە سودە، چونكە لە دوای تێپەڕ بونی یەك یان دوو دەیە، ئەو كەسانە بڕیاڕ دەدەن كە چیتر لەو لێكۆڵینوەیە بەشدار نابن یان بودجەی لێكۆڵینەوەكە تەواو دەبێت یان لێكۆڵەران چیتر بەردەوام نابن، یان شوێنی كارو ژیانیان دەگۆڕن. بەڵام ئەم لێكۆڵینەوە خۆشبەختانە و بەهۆی بەدوادا چونی چەندین وەچە لە لێكۆڵەرەوان، بەردەوام بوو. نزیكەی شەست لە سەدی گروپە 724 نەفەریەكە زیندون و تا ئێستاش لە لێكۆڵینەوەكە بەردەوامن. زۆربەی ئەوانە لە دەیەی نەوەدی ژیاندان و من چوارەم كەسم كە بەرپرسی ئەم پرۆژە لێكۆلینەوەم لە ئەستۆ گرتوە. لە ساڵی 1938، ئێمە ژیانی دوو دەستە لە پیاوانمان خستە ژێر چاودێریەوە. دەستەی یەكەم قوتابی ساڵی دوەم لە زانكۆی هارواردبون. ئەوان وانەكانیان لە كاتی جەنگی جیهانی دوەم تەواوكردوەو هەندێك لەوان بۆ خزمەتی سەربازی چون بۆ شەڕ. گروپی دوەم منداڵانی دبیرستانی بوستن بون. ئەوكوڕانەی كە بۆ ئەم لێكۆڵینەوەیە لەم گروپە هەڵبژێردرابون لە خانەوادەی پڕ كێشە بون. كاتێك ئێمە ئەم لێكۆڵینەوەیەمان دەست پێكرد لەگەڵ هەموو بەشدار بوان چاو پێكەوتنمان كرد. بۆ ماڵەكانی ئەوان چوین و  لەگەڵ خێزانەكانیان قسەمان كرد. تاقیكردنەوەی پزیشكیمان لێوەرگرتن. ئەوان گەورە بون و بون بە كرێكار، وەكیل و دكتر، شۆفێر، هەتا سەرۆكی ئەمریكا. هەندێك لەوان دوای خواردنەوە كحولیەكان كەوتن و هەندێكیان توشی نەخۆشی شیزوفرنی بون. هەندێك لەوان پلەكانی گەشەی كۆمەڵایەتیان بە خێڕای بڕی و بە بەرزترین ئاستی كۆمەڵگا گەیشتن و هەندێكیان بە پێچەوانەوە. ئەوكەسانەی لەم توێژینەوەیەدا بەشدار بون هیچ كاتێك بە خەیالیاندا نەدەهات كە ئەم لێكۆڵینەوەیە 75ساڵ بەردەوام بێت. ئەبێ ئەوە بڵین كە ئەم توێژینەوەیە ئێستاش بەردەوامە. هەر دوو ساڵ جارێك ئێمە دەچینە لای ئەم پیاوانە و دەمانەوێ جوابی پرسیارە نوێیەكانمان بدەنەوە. زۆربەی ئەو پیاوانەی كە لە ناوەندی هەژار نشینی بوستن هاتبون دەیان گوت كە بۆچی هەتا ئێستاش دەتانەوێ لە بارەی ژیانی ئێمەوە بزانن. ژیانی من شتێكی سەرنجڕاكێشی تێدا نیە. پرسیارێك كە هیچ كات لە پیاوانی زانكۆی هاروارد نەكرا. بۆ ئەوەی شتی باشتر لە بارەی ئەوانەوە بزانین تەنیا پشتمان بە ناردنی پرسیار نەدەبەست. ئێمە بە دوای بەڵگەی پزیشكی و ڕۆیشتن بۆ ماڵەكانیان و ڕوبەڕوو دەمان دواندن. پشكنینی خوێنیان و مێشكیان بۆ دەكەین، لەگەڵ منداڵەكانیان قسە دەكەین. كاتێك لەگەڵ هاوسەرەكانیان لە بارەی نیگەرانیە قوڵەكانی ژیانیان دەدوێن فیلمبەرداریان لێ دەكەین. كاتێك دوای یەك دەیە لە هاوسەرەكانی ئەوانمان پرسی كە ئایا ئەوان ئامادەن لە لێكۆڵینەوەكانی ئێمەدا بەشدار بن زۆربەیان ئامادەیان دەربڕی و وتیان كاتی ئەوەیە كە ژنان لەم توێژینەوەیە بەشداربن. 
بەڵام دەستكەوتەكانی ئەم لێكۆڵینەوەیە چی بوو؟
ئێمە چ پەندێكمان لەم هەزاران پەڕە زانیایە دەست كەوتوە و لە درێژەی ئەم هەموو ساڵەدا چی فێر بوین؟ ئەبێ ئەوە بڵین كە ئەو وانەی كە ئێمە فێری بوین پەیوەندی بە سەرمایەو ناوبانگ و هەوڵی زۆر نەبوو. ڕونترین پەیامێك كە ئێمە لە ماوەی ئەو 75 ساڵەی لێكۆڵینەوەكەماندا بۆمان دەركەوت: پەیوەندی باش بووكە دەبێتە هۆی شادی و سڵامەتی زیاتری مرۆڤەكان لە ژیاندا. هەر ئەوەندەو بەس.
جۆری پێوەندی ئەبێتە هۆی شادی و سڵامەتی. 
لەم لێكۆڵینەوەدا ئێمە سێ وانەی گرنگ فێر بوین
یەك: پەیوەندی كۆمەڵایەتی بۆ ئێمە زۆر قازانجە و تەنیایی مرۆڤ دەكوژێ. بەو شێوە دێتە بەرچاو كە ئەوانەی پەیوەندی زیاتریان بە خێزان و هاوڕێ و خەڵكانی كۆمەڵگاوە هەیە، نەك هەر لە ڕوانگەی دەرونی خۆشحاڵن،بەڵكو لە ڕوی فیزیكیشەوە تەندروست ترن. ئەوانە لە كەسانی تەنیا زیاتر تەمەن دەكەن. ئێمە ئەوە تێگەیشتین تەنیایی وەك ژەهرێك وایە كە مرۆڤ لە ماوەیی ژیانیدا ژەهراوی دەكات. مرۆڤەكانی كە تەنیان و ئەیانەوێ پەیوەندیەكانیان سنوردارتر بكەن، كەمتر خۆشحالن و لە ماوەی پیر بونیاندا افت تێك ئەشكێن. مێشكی ئەوان زوتر دەست بە لە بیر چونەوە دەكات ژیانی ئەوان كورترە لە وانەی كە تەنیا نین. هەواڵێك كە جێ‌ ی نیگەرانیە ئەوەیە كە لە  مێژودا لە هەر پێنج ئەمریكای زیاتر لە یەك دانەیان هەستی بە تەنیایی كردوە.  ئێمە ئەوە دەزانین كە كەسانێك هەن ئەتوانن لە ناو كومەڵێكدا یان دوای هاوسەرگیریش هەست بە تەنیای بكەن.
دوەم: كاتێك كە تێگەیشتین ئەوە بوو  كە شتێك لە ئارادا نەبوو كەببێتە هۆی شادی و تەندروستی. بەڵكو چۆنیەتی ئەو پەیوەندیە یە كە دیاری دەكات چۆنیەتی سڵامەتی ناخ و گیان. ژیانی ئاڵۆزو بە كێشمە كێش بۆ تەندروستی ئێمە زیان بەخشە. هاوسەرگیری پڕ لە كێشە و هەرا ونەبوونی خۆشەویستی بۆ تەندروستی زیانی هەیە هەیەو لەجیابونەوە بە زیانترە. كاتێك ئێمە ژیانی ئەو پیاوانەمان تا دوای هەشتا ساڵی چاودێری كرد، بۆ رابردوو گەڕاینەوە و بیرمان كردەوە كە ئایا بە تێپەرینی كات  هەست بەوە  بكەین كە كام یەك لەو پیرانە خۆشحاڵ ترو تەندروسترە و كامیان نا؟
ئێمە هەموو زانیاریەكانی پەیوەند بەوانمان تا 50 ساڵی لە  جێگەیك كۆكردبوەوە. ئەوە ڕێژەی كۆلیستڕۆڵی ئەوان نەبوو كە  شادی و تەندروستی دەبەخشیە 80 سالان، بەڵكو ڕێژەی ڕازی بونیان لە پەیوەندیەكانیان بوو. كەسانێكی كە لە پەنجا ساڵی دا لە پەیوەندیەكانیان ڕازی بوون، گۆڕا بوون بە پیرێكی شاد ترو تەندروستر. ژنان و پیاوانی كە تەمەنیان هەشتا ساڵ بوو ئەگەر لە باری فیزیكیشەوە باش نەبونایە دیسان هەر دەیان گوت كە باری دەرونیان باشە. بەڵام بۆ ئەوانەی كە لە پەیوەندیەكانیان ڕازی نەبون دەردی فیزیكی بە مانای ئازاری روح  بوو.
 پەیوەندیكی تەندروست زیاتر لە هەر شتێك دەبێتە هۆی خۆشحالی،  كەوایە بۆچی ئەوەندە بە سەختی دەیگرین و ناتوانین ژیانێكی ئاسودە بەڕێ كەین. بەڵام وانەی سێ یەم و گرینگ كە ئێمە لەم توێژینەوەیە فێری بوین ئەوە بوو كە پەیوەندیەكی باش تە هۆی لەشی ساخی ئێمەیە. كەسانێ‌ كە لە هەشتا ساڵی دا پەیوەندیەكی تۆكمەو توندی سۆزداریان هەیە،مێشكێكی تەندروستیان هەیە. هۆشیان درەنگتر لە كەسانی تر توشی تێكچون دەبێ وبۆ ماوەیەكی زیاتر گەنج دەمێنێتەوە. 
ئێستا ئێمە یەك دستاورد ڕونمان هەیە كە یەك پەیوەندیی تەندروست زیاتر لەهەر شتێك ئەبێتە هۆی شادی بۆ ئێمە, بەڵام بۆچی ئەوەندە بە سەختی دەیگرین و ناتوانین ژیانێكی ئاسودەتر بگوزەرێنین؟
 ئێستا هەمووان بە دوای ڕێگە چارەیەكی خێرا دەگەرێن بۆ چارەسەری كێشەكانمان. شتێك كە ئێمە دەمانەوێ‌ بەدەستی بهێنین، ژیانمانی پێ باش بكەین و بەو شێوە ڕایبگرین. پەیوەندیە مرۆڤایەتیەكان ساكار نین، پێچەڵاو پێچی تایبەتیان هەیەو پەیوەندی ئێمە لەگەل هاوڕی و ئەندامانی خانەوادە ئارام نیە. پەیوەنیەكان گەشاوە نین ل وەلە ماوەی ژیانی ئێمە درێژەی دەبێت وهەیەو هیچ كات تەواو نابن. لە ماوەی ئەو 75 ساڵەدا لە لێكۆڵینەوەی ئێمەدا، كەسانێك لە كەسانێكی تر خۆشحاڵتر و ڕازی تر بون كە بەشێوەیەكی هەمیشەی لە جێگرەوەی پەیوەندیەكانیان لەگەل ئەوانی تر هەوڵیان دابوو.وەكو لاوەكانی ئەمڕۆی، زۆرێك لەو پیاوانە كاتێك لاو بون,،بەڕاستی باوەڕیان وابوو كە ناوبانگ و سەرمایە باشترین دەستكەوتی ئەوان لە ژیاندا دەبێت و ئەبێ بە دوای ئەوانە بڕۆن تا ژیانێكی باشیان هەبێت.بەڵام بە چەندین جار لە ماوەیی ئەم 75 ساڵەدا، لێكۆڵینەوەكەی ئێمە نیشانی دا كە كەسانێك لەوانی تر خۆشحالترو تەندروست تر بون كە پەیوەندی باشتر بە خانەوادە، هاوڕێ و كۆمەڵگاو دەوروبەریان بووكە لەسەر پێوەندی كۆمەڵایەتی پێداگریان كردبوو. بەڵام بەپەنابردن بۆ پێوەندی چۆن دەتوانین بە دەستی بهێنین؟
ئەبێت بلێم كە رێگەی زۆر هەیە بۆ گەیشتن بەم هۆكارە: كاتێك دەتوانین كەلە لاپەرەكانی ئەلكترۆنی وەك كۆمپیتەرو موبیل دور كەوینەوە وپێوەندی مرۆڤایەتی زیاد بكەین.هەوڵ بدەین لەهەر قۆناخێكدا كارێكی هەرەوەزی ئەنجام بدەن وپێكەوە پیاسە بكەین ولەگەڵ یەك نان بخۆن.بچین بە دووی ئەو كەسانەدا كە لە مێژە نەماندیون.
مارك توان ئەمریكی دەلێت:  لەژیاندا كاتێك ،بۆ خۆ خواردنەوە ونارەحەت كردنی یەكتر،داوای لیبوردن،ئازاردان نیە.ژیان كاتیكی كورتە بۆ خۆش ویستنی یەكدی.
ژیانی باش بە پێوەندی باش دروست دەبێت
















 


 

ده‌سپێك   |

 
   لینکه‌ پیوه‌ندی داره‌کان
· بابه‌تی زیاتر له‌ باره‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی
· بابه‌ته‌کانی دیکه‌ له‌ لایه‌ن kamil


بابه‌تی به‌ڕه‌واج له‌ بواری کۆمه‌ڵایه‌تی:
په روه رده ی منداڵ و کارایی ژینگه له سه ر منداڵ


   پله‌ دانان بۆ بابه‌ت
نێوه‌نجی : 0
ژماره‌ی ده‌نگه‌کان: 0

ئه‌م بابه‌ته‌ هه‌ڵسه‌نگێنه‌ :

زۆر زۆر باش
زۆرباش
باش
خراپ نی‌یه‌
خراپ


   هه‌ڵبژاردنه‌کان
 ئه‌م لاپه‌ڕه‌یه‌ چاپ بکه‌ ئه‌م لاپه‌ڕه‌یه‌ چاپ بکه‌
 ئه‌م بابه‌ته‌ بنیره‌ بۆ هاوڕێ‌یه‌ک ئه‌م بابه‌ته‌ بنیره‌ بۆ هاوڕێ‌یه‌ک


    ده‌سپێک   |    پێوه‌ندی   |   ئارشیڤ   |   به‌ڵگه‌نامه‌کان   |    کاروتێکۆشان   |    بمانناسێنه‌   |    لینکه‌کان