ده‌سپێك پێوه‌ندی ئارشیڤ گه‌ڕان   به‌خێربێن بۆ خه‌بات مێدیا، ماڵپه‌ڕی سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران.
!Welcome to KHABATmedia
    :: به‌ڵگه‌نامه‌کان     :: دیدار و چاوپێكه‌وتن     :: کاروتێکۆشان     :: هه‌واڵ و بابه‌ت بنێره‌     :: بمانناسێنه‌     :: لینکه‌کان
   کات

   وتاره‌کان

   ڕادیۆ ده‌نگی خه‌بات

   سایتی سازمانی خه‌بات

   ڕێکخراوی لاوان

   سازمانی خەبات/فەیسبوک

   خوێنه‌ران
ئێستا 13 میوان سه‌یری ماڵپه‌ڕه‌که‌مان ده‌که‌ن. 0


   به‌ڵگه‌نامه‌کان

سازمانی خه‌بات هێرشی پاسداران و حەشدی شەعبی بۆ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان مەحكوم ده‌كات

پەیامی هاوخەمی دەبیرخانەی ناوەندی بۆ خانەوادەی مامۆستا كەریم زەند

پەیامی هاوخەمی بەرێز سكرتێری گشتی سازمانی خەبات بۆ مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان

راگەێندراوی سازمانی خەبات لەسەر هەڕەشەكانی رژیمی ئێران بۆ سەر هەرێمی كوردستان

پەیامی سازمانی خەبات ی كوردستان بە بۆنەی دەسپێكی ساڵی خوێندنی 1396- 1397

بانگەوازی خۆپیشاندان بو پشتیوانی و هاودەنگی لە خواستی رەوا و داواکارییەکانی خەڵکی شاری بانە و شارەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان

پەیامی بەرێز سكرتێری گشتی سازمانی خەبات بەبۆنەی نارەزایەتیەكانی ئەمرۆی شاری سنە

پەیامی كاك بابەشێخی حوسێنی بۆ خەڵكی كوردستان

پەیامی پیرۆزبایی كاك بابەشێخی حوسێنی بەبۆنەی جەژنی پیرۆزی قوربانەوە

راگەێندراوی سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران بە بۆنەی رووداوەکەی گوندە ژۆر له‌ ناوچه‌ی باله‌كایه‌تی

زیاتر

   ئاماره‌کان
هه‌موو لاپه‌ڕه‌کانی ئه‌م ماڵپه‌ڕه‌
9494370
جار بینراوه‌ . Juni 2007

   ڕاپرسی
پێویستە سازمان كام پەسەند كراوی كۆنگرەی شەشەم زووتر جێبەجێ بكات؟

بە ئورگانیك كردنی كاروچالاكیەكان لە ناوخۆی وەڵات
هەوڵ بۆ زیادكردنی چالاكی پێشمەرگانە لە نێوخۆی كورد
پەرەپێدانی دۆستایەتی نێوان لایەنە كوردستانیەكان



ئاکامه‌کان
ڕاپرسی‌یه‌کان

ژماره‌ی ده‌نگه‌کان 30

با ئاگامان له‌ زمانى كوردى بێ

مێژووی ناردن : Thursday, March 03 @ 09:57:58 UTC


نوسین: محمد محمدى (لاجانى)
Mohammad_lajany@yahoo.com

زمانى كوردى زمانێكى كۆن و ده‌وڵه‌مه‌نده‌ و میلله‌تى كوردیش هاوشانى تورك و عه‌ره‌ب و ئێرانى و...، خاوه‌ن شارستانیه‌تى له‌مێژینه‌یه‌ و به‌ یه‌كێك له‌ نه‌ته‌وه‌ هه‌ره‌ ره‌سه‌نه‌كانى رۆژهه‌لاتى ناوه‌رِاست ده‌ژمێردرێ كه‌ گه‌وره‌ترین پێناسه‌كه‌شی بۆ میللییه‌ته‌كه‌ى، زمانه‌كه‌یه‌تى.
 فره‌زاراوه‌یی، زمانى كوردیى ده‌وڵه‌مه‌ندتر كردووه‌ به‌لام به‌داخه‌وه‌ ئێستاشی له‌گه‌ڵدابێ كورد خاوه‌نى زمانێكى ستاندارد نیه‌ كه‌ هه‌موو كورده‌كانى پێ حاڵى بێ. سه‌ره‌كیترین هۆى نه‌بوونى زمانى ستاندارد، بۆ ئه‌وه‌ ده‌گه‌رِێته‌وه‌ كه‌ كورد تائێستا دام و ده‌زگاى حكوومى نه‌بووه‌ كه‌ زمانى به‌ فه‌رمى ...



كوردى بووبێ. درووستكردنى زمانى كوردیی هاوبه‌ش هاسان نیه‌ و پێویستیی به‌ پسپۆرِ و زمانزانى وا هه‌یه‌ كه‌ شاره‌زاى ئه‌ده‌بیاتى ره‌سه‌نى كوردى بێ. زمانى كوردیی هاوبه‌ش ده‌بێ پێك هاتوو له‌ هه‌موو زاراوه‌كانى كوردى بێ، به‌تایبه‌ت زاراوه‌ سه‌ره‌كیه‌كانى وه‌ك بادینى، سۆرانى، هه‌ورامى، كه‌لهورِى و له‌كى. كه‌وایه‌ ده‌بێ بۆ درووستكردنى زمانى كوردیی هاوبه‌ش كه‌ڵك له‌ شاره‌زایانى زمانه‌وانیی هه‌موو كورده‌كانى جیهان وه‌ربگیرێ، كه‌ ئه‌و كاره‌ش سه‌رئێشه‌ و ماندووبوونى زۆری ده‌وێ. به‌و هیوایه‌ى كه‌سانێك هه‌ڵكه‌ون كه‌ قه‌بووڵى ئه‌و زه‌حمه‌ته‌ بكه‌ن و خه‌مى لێ بخۆن.
له‌ رابردوودا كه‌سانى وا هه‌بوونه‌ كه‌ خه‌میان له‌ زیندوو راگرتنى زمانى كوردى خواردووه‌ و تا راده‌یێكى زۆر خۆیان به‌ زمانى كوردیه‌وه‌ ماندوو كردووه‌. بۆ وێنه‌ ئه‌گه‌ر سه‌یری بیره‌وه‌رییه‌كانى مامۆستا هێمنى شاعیر بكه‌ین، هه‌ست به‌وه‌ ده‌كه‌ین كه‌ به‌ ئه‌نقه‌ست وشه‌ى فلكلۆرى خستووه‌ته‌ ناو نووسراوه‌كانى، جار هه‌یه‌ وشه‌كان باش له‌ جێی خۆیاندا نین و گه‌رمێن و كوێستانیان پێ كراوه‌، به‌لام مه‌به‌ستى ئه‌وه‌ بووه‌ ئه‌و وشانه‌ بێنه‌ سه‌ر كاغه‌ز و له‌ فه‌وتان رزگاریان بێ و به‌ نه‌وه‌ى داهاتوویان بناسێنێ. یان هه‌نبانه‌بۆرینه‌ى مامۆستا هه‌ژار، كه‌ به‌رهه‌مى ده‌یان سال ره‌نج و ماندووبوونى ئه‌و نووسه‌ر و شاعیره‌ گه‌وره‌یه‌. هه‌نبانه‌بۆرینه‌ زۆرترین وشه‌ى ره‌سه‌نى هه‌موو زاراوه‌كانى زمانى كوردیی تێدایه‌ و پێچه‌وانه‌ى هه‌موو فه‌رهه‌نگه‌ كوردیه‌كان، زۆر زۆر به‌كه‌مى تووشی هه‌ڵه‌ بووه‌. حه‌ق وایه‌ هه‌موو نووسه‌ران و ئه‌دیبان و رۆشنبیران و به‌تایبه‌ت رۆژنامه‌نووسانى كورد، هه‌نبانه‌بۆرینه‌ بكه‌نه‌ سه‌ره‌كیترین سه‌رچاوه‌ بۆ نووسینى وشه‌ى كوردى و ته‌نانه‌ت بۆ درووستكردنى زمانى ستانداردى كوردیش. به‌لام به‌داخه‌وه‌ له‌ ئه‌ده‌بیاتى ئه‌مرِۆی زمانى كوردیدا به‌تایبه‌ت له‌ كوردستانى عێراق، ئه‌وه‌ى بایه‌خى پێ نادرێ هه‌نبانه‌بۆرینه‌ و نووسراوه‌ى پێشینیان و وشه‌ى ره‌سه‌نى كوردیه‌. كورد له‌ كوردستانى عێراق به‌ راوه‌دوونانى سه‌ددام و دامه‌زراندنى دام و ده‌زگاكانى حكوومه‌تدارى، له‌ زۆر مه‌یداندا به‌ره‌وپێش چووه‌، به‌ جۆریك كه‌ ئه‌و پێشكه‌وتنانه‌ بۆ هه‌موو جیهانیان روون و ئاشكرایه‌، به‌لام زمانى كوردى له‌و به‌شه‌ى كوردستاندا هه‌رچه‌ند چاوه‌رِێ ده‌كرا گه‌شه‌ بستێنێ و له‌ وشه‌ى بێگانه‌ پاك بێته‌وه‌ و زمانێَكى ستانداردى كوردیش دابمه‌زرێ، پێچه‌وانه‌ى چاوه‌رِوانیه‌كان، تا راده‌یێكى زۆر تێكه‌ڵ به‌ وشه‌ى هه‌ڵه‌ بوو كه‌ كاریگه‌ریی له‌سه‌ر زمانى كورده‌كانى هه‌موو جیهان داناوه‌. له‌به‌رئه‌وه‌ى ئامرازى گه‌یاندن له‌و به‌شه‌ى كوردستاندا زۆره‌، وشه‌ هه‌ڵه‌كان زۆر به‌ خێرایی ده‌خزێنه‌ ناو ئه‌ده‌بیاتى كوردى تا ئه‌و جێیه‌ى كه‌ ئه‌و وشانه‌ له‌ زمانى كه‌سانى خوێنده‌وار و ته‌نانه‌ت به‌رِێوه‌به‌رانى ولاتیش ده‌بیسرێ و كتێبه‌كانى خوێندنگاكانیشى پێ ده‌نووسرێ و له‌ ئاكامدا منالانى كورد به‌و زمانه‌ پرِ له‌ هه‌ڵه‌یه‌ رادێن و وشه‌ هه‌ڵه‌كان ده‌بنه‌ قیری كه‌واى سپی.
له‌گه‌ڵ سازبوونى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان، حه‌ق وابوو بۆ نووسینه‌وه‌ى كتێبه‌كانى خوێندنگاكان به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ى به‌ زاراوه‌ى سۆرانى نووسراون، كه‌ڵك له‌ رووناكبیران و زمانزانانى كوردستانی ئێرانیش وه‌ربگیرایه‌. چونكه‌ ئه‌و به‌شه‌ى كوردستانیش ئه‌دیبی گه‌وره‌ى هه‌بووه‌ و هه‌یه‌ و ده‌بوایه‌ لانیكه‌م نووسراوه‌كانى نووسه‌ران و شاعیرانى سه‌ده‌ى رابردووى ئه‌و به‌شه‌ى كوردستانیش بۆ نووسینى زمانى كوردى وه‌كوو سه‌رچاوه‌یێك كه‌ڵكى لێ وه‌رگیرابا.
من مه‌به‌ستم له‌ نووسینى ئه‌و وتاره‌، ره‌خنه‌ى نابه‌جێ و هێنانه‌ ژێرپرسیارى نووسه‌ران و وه‌رگێرِانى تازه‌پێگه‌یشتوو نیه‌ و تیریش به‌ تاریكییوه‌ نانێم، به‌ڵكوو زۆر وشه‌ به‌ تازه‌یی هاتوونه‌ته‌ ناو ئه‌ده‌بیاتى كوردی كه‌ زمانى كوردییان پێ ناشیرین بووه‌ و هه‌ر كه‌س زمانه‌كه‌ى خۆش بوێ، حه‌قوایه‌ له‌كاتى نووسیندا خۆیانى لێ ببوێرێ و له‌جیاتیان بۆ وشه‌ راسته‌كان بگه‌رِێ.
 زۆربه‌ى ئه‌و وشانه‌ له‌ ئینگلیزى و عه‌بی و فارسیه‌وه‌ هاتوون كه‌ یان له‌ جێى خۆیاندا به‌كار ناهێندرێن یان به‌ هه‌ڵه‌ وه‌رگێرِدراون. زۆربه‌ى وشه‌ ئینگیزیه‌كان وشه‌ سیاسیه‌كانن یان ناوه‌كان (اسم) كه‌ چونكه‌ وه‌كوو خۆیان به‌كاردێن ئه‌وانه‌ دیارن كه‌ ئینگلیزین. به‌لام ئه‌وانه‌ى له‌ فارسی و عه‌ره‌بیه‌وه‌ وه‌رگیراون هه‌ڵه‌ى زۆریان تێدایه‌ و من ته‌نیا ئاماژه‌ به‌ نه‌وعییه‌تیان ده‌كه‌م و هه‌ركامیان هاوشێوه‌یان زۆرن و له‌ چوارچێوه‌ى وتارێكدا جێیان نابێته‌وه‌.
١ـ هێندێك وشه‌ له‌ عه‌ره‌بی یان فارسیه‌وه‌ وه‌رگیراون و به‌ كه‌مێك گۆرِانكارییه‌وه‌ كراونه‌ته‌ كوردى. وه‌كوو: (چغگ كراوه‌ به‌ جه‌خت) ـ (فشار كراوه‌ به‌ گوشار) ـ (هست و نیست كراوه‌ به‌ هه‌ست و نه‌ست)
٢ـ هێندێك وشه‌ له‌ زمانى عه‌ره‌بیه‌وه‌ هێندراون و ده‌قاوده‌ق وه‌رگێرِدراون. وه‌كوو:
"قام بفلان : هه‌ستا به‌ فلان كار" كورد ناڵێ هه‌ستام به‌ دانانى دیوار. ده‌ڵێ: دیوارم دانا. ده‌بێ بزانین كورد چۆنى ده‌ڵێ، مه‌رج نیه‌ ئێمه‌ش وه‌كوو عه‌ره‌ب بیڵێینه‌وه‌.
٣ـ وشه‌ى وا هه‌یه‌ كوردی نیه‌ و به‌ جێی چه‌ندین وشه‌ش به‌كاردێ. من یه‌كه‌مجار فارسیه‌كه‌م نووسیوه‌ چونكه‌ به‌ جێی ئه‌و وشانه‌ به‌كاردێت. (بُعد و زاویه‌: ئارِاسته‌) ـ (مسیر: ئارِاسته‌) ـ (تقدیم و پیشكش: ئارِاسته‌) ـ (هدایت: ئارِاسته‌) ره‌نگه‌ ئه‌و وشه‌ به‌ ماناى دیكه‌ش به‌كار بهێندرێ و من نه‌یزانم، له‌حاڵێكدا ئاراسته‌ له‌ فارسیدا به‌ ماناى رازاوه‌یه‌.
٤ـ هێندێك ده‌سته‌واژه‌ (اصگلاح) له‌ ئه‌ده‌بیاتى ره‌سه‌نى كوردیه‌وه‌ وه‌رگیراون و ماناى "مجازى"یان هه‌یه‌ واته‌ ئاماژه‌یه‌ بۆ لاى كاره‌كه‌ به‌لام چونكه‌ نه‌یانزانیوه‌ كاره‌كه‌ چیه‌، هه‌ڵه‌یان كردووه‌. وه‌كوو:
"پێ و دانگ" كه‌ راسته‌كه‌ى پێ و دانه‌، ئیشارِه‌یه‌ بۆلاى ئاشه‌وان و چۆنیه‌تى باراش لێكردن. ئارد له‌ ئاشی قه‌دیمدا به‌ به‌رداش ورد ده‌كرا، هه‌تا دان كه‌متر برِژایه‌ته‌ ناو به‌رداش و پێی ئاشه‌وان توندتر له‌سه‌ر به‌رداش داگیرابا، ئارده‌كه‌ وردتر و جوانتر ده‌بوو، بۆیه‌ كابرا ده‌یگوت با ئاردى منیش به‌و پێیه‌ و به‌و دانه‌ بێ یان به‌و پێ و دانه‌ بێ.
"مشت و ماڵ" كه‌ راسته‌كه‌ى مشتووماڵه‌. "واو"ى مشتوو پێیوه‌ نووساوه‌ و جودا نیه‌، ئه‌گه‌ر "واو"ى مشتوو جیابكرێته‌وه‌ ماناكه‌ى ده‌گۆرِێ. "مشتوو" له‌ هه‌نبانه‌بۆرینه‌ و فه‌رهه‌نگى بۆره‌كه‌یی و... دا به‌ماناى ده‌سكى خه‌نجه‌ر و كارد هاتووه‌ و مشتووماڵیش به‌ ماناى ساف و لووس كردن كه‌ فارسیه‌كه‌ى ده‌بێته‌ "صیقل دادن"، به‌لام به‌داخه‌وه‌ مامۆستا هه‌ژاریش له‌و ده‌سته‌واژه‌یه‌دا به‌رِاى من تووشى هه‌ڵه‌ بووه‌ و مشتوو كه‌ره‌سته‌یێكه‌ كه‌ به‌ پێداماڵین ده‌سكى خه‌نجه‌رى پێ ساف و لووس ده‌كرا و هه‌روه‌ها به‌ پێداماڵین كالانى خه‌نجه‌ری پێ قووڵ ده‌كرا. واته‌ مشتوو پێداماڵین یان مشتووماڵ كردن نه‌ك ساف و لوس كردن یان مشت لێدان و پێداماڵین. هه‌ڵه‌ى مامۆستا هه‌ژار جۆرێكه‌ و هه‌ڵه‌ى نووسه‌رانى ئه‌مرِۆییش جۆرێكى تر. هه‌ڵه‌ى مامۆستا هه‌ژار لێره‌دایه‌ كه‌ پێى وابووه‌ مشتووماڵ به‌ماناى رێك و ساف كردنه‌، وه‌كوو ئه‌وه‌ وایه‌ بڵێین مه‌ڵه‌غان كێشان واته‌ دروێنه‌كردن. هه‌رچه‌ند مه‌ڵه‌غان بۆ دروێنه‌ به‌كاردێ به‌لام ناكرێ به‌ هه‌موو دروێنه‌یێك بڵێین مه‌ڵه‌غان كێشان، دروێنه‌ به‌ داسیش ده‌كرێ و به‌ ئامێری دیكه‌ش ده‌كرێ هه‌روه‌ك چۆن ساف و لووس كردن به‌ شتى دیكه‌ش ده‌كرێ. به‌لام له‌ ئه‌ده‌بیاتى ئه‌مرِۆدا "مشت و ماڵ" ده‌نووسرێ وا ده‌گه‌یێنى كه‌ به‌ماناى مشت لێدان و پێداماڵین بێ. وه‌ پێویسته‌ بزانین مشتووماڵ، "مشت مال"ى فارسیش نیه‌.
٥ـ وشه‌ى وا هه‌ن كه‌ كوردین، به‌لام مانایان ئاوا نین كه‌ ئه‌مرِۆ به‌كاردێن. وه‌كوو:
"شێرپه‌نجه‌" كه‌ به‌ ماناى سه‌ره‌تان به‌كار دێ. شێرپه‌نجه‌ جۆرێك نه‌خۆشی بووه‌ كه‌ وه‌كوو "بیرۆ" وابووه‌ و به‌ شكلى په‌نجه‌ى شێر بووه‌ و چارسه‌ریش كراوه‌ به‌ ئاسانى كه‌ ئێستا ئه‌م نه‌خۆشیه‌ بنبرِ بووه‌ و نه‌ماوه‌. 
"به‌روار"، كه‌ به‌ ماناى رێكه‌وت به‌كاردێ. به‌روار ناوى ئه‌م ئاواییه‌یه‌ كه‌ مامۆستا زه‌بیحى ماوه‌یێك لێی ژیاوه‌ و له‌ژێر نووسراوه‌كانیدا نووسیویه‌تى به‌ماناى شوێن نه‌ك رێكه‌وت، وه‌ك عاده‌تى باو كه‌ زۆربه‌ى شاعیران و نووسه‌ران له‌ژێر نووسراوه‌كانیاندا ده‌ینووسن. بۆ وێنه‌ شاعیر ده‌نووسێ قه‌رِناقه‌و ١٩٧٧، ئه‌ویش بۆ وێنه‌ نووسیویه‌تى به‌روار ١٩٧٥، واده‌زانن نووسیویه‌تى رێكه‌وت ١٩٧٥.
"به‌رژه‌وه‌ندى" كه‌ به‌ ماناى قازانج و مه‌سله‌حه‌ت به‌كار دێ، كه‌ به‌ ماناى لێكدانه‌وه‌ و وردبینییه‌. هێمن ده‌ڵێ:
هه‌ر وه‌كوو باران له‌چاوم دێته‌خوارێ ئه‌شكى خوێن
هه‌ر زه‌مانێك به‌رژه‌وه‌ندێكى له‌ حاڵى خۆم ده‌كه‌م
هه‌رچه‌ند ئه‌و شێعره‌ هى سه‌ره‌تاى شاعیریی مامۆستا هێمنه‌ و ده‌كرا باشترى نووسیبا، به‌لام ده‌كرێ بۆ به‌ڵگه‌ هێنانه‌وه‌ى وشه‌ پشتى پێ ببه‌سترێ.
زۆر جار واده‌زانن ئه‌وه‌ وشه‌یێكى لاتینیه‌ و هه‌روه‌كوو چون بایۆلۆژى ده‌نووسرێ بایۆلۆجى یان سایكۆلۆژى ده‌نووسرێ سایكۆلۆجى، به‌رژه‌وه‌ندیش ده‌نووسن به‌رجه‌وه‌ندى. 
زۆر وشه‌ى دیكه‌ش هه‌ن قسه‌ى زۆر هه‌ڵده‌گرن كه‌ یان له‌جێی خۆیاندا به‌كار ناهێندرێن یان به‌ سه‌قه‌تى له‌ زمانه‌كانى دیكه‌وه‌ وه‌رگێرِدراونه‌ته‌ سه‌ر زمانى كوردى یان كوردین و شێوێندراون، وه‌كوو: یاسا و رێسا، هۆ و هۆكار، خۆی له‌خۆیدا، شێوه‌ و شێواز و هه‌روه‌ها ده‌یان وشه‌ و ده‌سته‌واژه‌ى دیكه‌ كه‌ ناگونجێ هه‌موویان له‌ چوارچێوه‌ى وتاردا شی بكرێنه‌وه‌ و شه‌رحیان له‌سه‌ر بكرێ. هه‌ڵه‌ى رێنووسی و كیبۆردیش كه‌ هه‌موو كتێب و نووسراوه‌كان پرِن لێی، هه‌ر بۆ باسكردن نابێ.
هیچ زمانێك نیه‌ كه‌ وشه‌ى بێگانه‌ى تێدا نه‌بێ ته‌نانه‌ت قورئانیش كه‌ كه‌لامى خوایه‌، به‌لام گرینگ ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و وشانه‌ له‌جێی خۆیاندا بن. حه‌قوایه‌ نووسه‌ران پێش ئه‌وه‌ى وشه‌یێك له‌ زمانه‌كانى دیكه‌وه‌ وه‌ربگرن، بزانن ئایا ئه‌و وشه‌ له‌ زمانى خۆیاندا هه‌یه‌ یان نا. یان بزانن چۆنى وه‌رده‌گێرِن. لانیكه‌م به‌ هه‌ڵه‌ى وه‌رنه‌گێرِن و ده‌قاوده‌ق نه‌بی و یان كه‌ له‌ جیاتى وشه‌ بێگانه‌كه‌، ئه‌گه‌ر وشه‌ى كوردیی بۆ داده‌تاشن رێك وه‌كوو وشه‌یێكى بێگانه‌ نه‌بێ كه‌ له‌ زمانه‌كه‌ى خۆیدا به‌مانا شتێكى دیكه‌یه‌. زۆر وشه‌ له‌ زمانى كوردیدا هه‌ن كه‌ له‌ زمانه‌كانى دیكه‌وه‌ هاتوون و یان كوردین و گۆرِانیان به‌سه‌ردا هاتووه‌ و له‌به‌ر زۆر به‌كارهێنان (كپرت استعمال) تازه‌ چه‌سپاون و هیچیان له‌گه‌ڵ ناكرێ و هى له‌مێژن. وه‌كوو له‌مێژ كه‌ له‌و رسته‌ى سه‌ره‌وه‌دا به‌كارهاتووه‌. (له‌مه‌پێش ـ له‌مێژ ـ مێژوو)، ره‌نگه‌ مێژوو له‌ له‌مێژ وه‌رگیرابێ و له‌مێژیش له‌ له‌مه‌پێش، به‌لام ئه‌گه‌ر واش بێ هه‌ر سێكیان عیلاقه‌یان به‌ یه‌كتره‌وه‌ هه‌یه‌، چونكه‌ هه‌م له‌مێژ و هه‌م مێژوو هى له‌مه‌وپێشن. به‌لام ئاخر ئاراسته‌ى به‌ مانا رازاوه‌ له‌ كوێ و (بُعد، مسیر، زاویه‌، تقدیم و هدایت) له‌ كوێ؟
ده‌با ئێمه‌ش وه‌كوو گه‌لانى دیكه‌ ئاگامان له‌ زمانه‌كه‌ى خۆمان بێ و وه‌كوو بیلبیله‌ى چاو بیپارێزین. ئه‌گینا چونكه‌ له‌ خوا به‌زیادبێ نووسه‌رمان زۆره‌، بێتو هه‌ر كامیان تاكه‌ وشه‌یێكى لێ تێك بده‌ن، له‌ داهاتوویێكى نزیكدا زمانى كوردى "ئادارى به‌سه‌ر پاداری"وه‌ نامێنێ و ئیتر ئه‌وكات بۆمان چاك نابێته‌وه‌.
سه‌عدى ده‌ڵێ:
سـرِ چشمه‌ شـاید گرفـتن بـه‌ بیل
چو پر شد نشاید گــذشتن به‌ پیل
واته‌:
سه‌رى چاوگه‌ ره‌نگه‌ بگیرێ به‌ بێڵ
كه‌ پرِ بوو ناكرێ ره‌تبوونى به‌ فێڵ
له‌ سنه‌ به‌ فیل ده‌ڵێن فێڵ.


ده‌سپێك   |

 
   لینکه‌ پیوه‌ندی داره‌کان
· بابه‌تی زیاتر له‌ باره‌ی ئه‌ده‌بی
· بابه‌ته‌کانی دیکه‌ له‌ لایه‌ن salar


بابه‌تی به‌ڕه‌واج له‌ بواری ئه‌ده‌بی:
چه‌پكه‌ گولى چوارچڵى


   پله‌ دانان بۆ بابه‌ت
نێوه‌نجی : 5
ژماره‌ی ده‌نگه‌کان: 3


ئه‌م بابه‌ته‌ هه‌ڵسه‌نگێنه‌ :

زۆر زۆر باش
زۆرباش
باش
خراپ نی‌یه‌
خراپ


   هه‌ڵبژاردنه‌کان
 ئه‌م لاپه‌ڕه‌یه‌ چاپ بکه‌ ئه‌م لاپه‌ڕه‌یه‌ چاپ بکه‌
 ئه‌م بابه‌ته‌ بنیره‌ بۆ هاوڕێ‌یه‌ک ئه‌م بابه‌ته‌ بنیره‌ بۆ هاوڕێ‌یه‌ک


    ده‌سپێک   |    پێوه‌ندی   |   ئارشیڤ   |   به‌ڵگه‌نامه‌کان   |    کاروتێکۆشان   |    بمانناسێنه‌   |    لینکه‌کان